🎓 Судалгааны ажлын II бүлэг (Literature Review)-ийг хэрхэн бичих вэ?

📘 Практик гарын авлага (PDF)

Судалгааны ажлынхаа онолын хэсгийг бичихдээ хаанаас эхлэхээ мэдэхгүй байна уу?

Олон оюутан, судлаачийн хувьд судалгааны ажлын II бүлэг буюу судлагдсан байдал, онолын хэсгийг бичих нь хамгийн төвөгтэй санагддаг. Учир нь энэ бүлэгт зөвхөн ном, өгүүлэл болон бусад эх сурвалжийг жагсаах бус, харин тухайн сэдвийн хүрээнд өмнө нь хийгдсэн судалгаануудыг ойлгож, харьцуулж, нэгтгэн дүгнэж, өөрийн судалгааны үндэслэлийг шинжлэх ухааны үүднээс тодорхойлох шаардлагатай байдаг.

“Онолын хэсгийг юунаас эхэлж бичих вэ?”, “Ямар эх сурвалж ашиглах вэ?”, “Research gap буюу судлагдаагүй асуудлыг хэрхэн тодорхойлох вэ?”, “Эх сурвалжаа хэрхэн үнэлэх вэ?”, “Таамаглалаа хэрхэн зөв дэвшүүлэх вэ?” зэрэг асуулт судалгааны ажил бичиж буй олон хүнд тулгардаг.

Тиймээс энэхүү практик гарын авлагыг судалгааны ажлын II бүлгийг илүү ойлгомжтой, системтэй, академик шаардлагад нийцүүлэн бичиж эхлэхэд тань туслах зорилгоор бэлтгэлээ.

📚 Энэхүү гарын авлагад юу багтсан бэ?

Бүлэг 1. Судлагдсан байдал буюу онолын хэсгийн тухай үндсэн ойлголт

Энэ бүлэгт дараах сэдвүүдийг тайлбарласан.

• Судлагдсан байдал буюу онолын хэсэг гэж юу вэ?

• Яагаад судалгааны ажилд онолын хэсэг заавал байх шаардлагатай вэ?

• Онолын хэсэг нь судалгааны ажлын бусад бүлэгтэй хэрхэн уялддаг вэ?

• Судлаач онолын хэсгээр дамжуулан юуг харуулах ёстой вэ?

Бүлэг 2. Онолын хэсгийг бичиж эхлэхийн өмнөх бэлтгэл

Энэ бүлгээс та онолын хэсгээ бичиж эхлэхээс өмнө өөрөөсөө асуух шаардлагатай гол асуултууд болон анхаарах зүйлсийг мэдэж авна. Жишээлбэл:

• Миний судалгааны гол асуудал юу вэ?

• Миний судалгааны сэдэв өмнө нь хэрхэн судлагдсан бэ?

• Аль онол, үзэл баримтлал миний судалгаанд хамаарах вэ?

• Судалгааны ямар хоосон орон зай буюу research gap байна вэ?

• Миний судалгаа өмнөх судалгаануудаас юугаараа ялгарах вэ?

Бүлэг 3. Онолын хэсгийн зорилго, бичих зарчим ба зохион байгуулалт

Энэ хэсэгт онолын хэсгийг зөв бүтэцтэй, логик дараалалтай бичих үндсэн зарчмуудыг тайлбарласан.

• Онолын хэсгийн гол зорилго

• Онолын хэсгийг бичих академик зарчим

• Агуулгыг хэрхэн ангилж, зохион байгуулах вэ?

• Ерөнхий ойлголтоос нарийвчилсан агуулга руу хэрхэн шилжих вэ?

• Судалгааны сэдэв, хувьсагч, онол болон өмнөх судалгаануудыг хэрхэн уялдуулах вэ?

Бүлэг 4. Эх сурвалж, баримт мэдээллийг үнэлэх аргачлал

Судалгааны ажилд ашиглаж буй эх сурвалж бүр ижил түвшний найдвартай байдаггүй. Тиймээс энэ хэсэгт судлаач эх сурвалжаа хэрхэн шүүмжлэлтэйгээр үнэлэх талаар авч үзсэн.

Бүлэг 5. Synthesis Matrix буюу судалгааны эх сурвалжуудыг нэгтгэн дүгнэх арга

Онолын хэсгийг бичихэд зөвхөн эх сурвалж унших нь хангалтгүй. Харин уншсан эх сурвалжуудаа хооронд нь харьцуулж, нэгтгэн дүгнэж, гол санааг системтэйгээр боловсруулах шаардлагатай.

Тиймээс энэ бүлгээс та:

• Synthesis Matrix гэж юу болох
• Эрдэм шинжилгээний өгүүллүүдийн гол санааг хэрхэн харьцуулах
• Судалгааны арга зүй, үр дүн, хязгаарлалт болон судлагдаагүй асуудлыг хэрхэн ялган тодорхойлох
• Олон эх сурвалжаас авсан мэдээллийг нэг логик бүтэцтэй академик текст болгон хэрхэн боловсруулах талаар ойлголт авна.

Бүлэг 6. Research Gap буюу судлагдаагүй асуудлыг тодорхойлох нь

Судалгааны ажлын үнэ цэнэ нь өмнө нь бүрэн шийдэгдээгүй, хангалттай судлагдаагүй эсвэл шинэ өнцгөөс авч үзэх шаардлагатай асуудлыг тодорхойлж чадсанаар илэрдэг.

Энэ бүлэгт:

• Research gap гэж юу вэ?
• Судлагдаагүй асуудал болон судлагдаагүй өнцгийг хэрхэн илрүүлэх вэ?
• Өмнөх судалгаануудын хязгаарлалтаас өөрийн судалгааны үндэслэлийг хэрхэн гаргаж ирэх вэ?
• Research gap-ийг онолын хэсэгт хэрхэн зөв томьёолох вэ? гэсэн асуудлуудыг авч үзсэн.

Бүлэг 7. Судалгааны таамаглал дэвшүүлэх зарчмууд

Онолын хэсэг нь зөвхөн өмнөх судалгаануудыг тайлбарлаад дуусахгүй. Харин тухайн онол болон өмнөх судалгааны үр дүнд үндэслэн өөрийн судалгааны таамаглалыг боловсруулах суурь болдог.

Энэ хэсэгт дараах ойлголтуудыг тайлбарласан.

• Судалгааны таамаглал гэж юу вэ?
• Тэг таамаглал буюу Null Hypothesis
• Чиглэл заагаагүй таамаглал буюу Nondirectional Hypothesis
• Чиглэл нь тодорхой таамаглал буюу Directional Hypothesis
• Таамаглалыг онол болон өмнөх судалгаанд үндэслэн хэрхэн боловсруулах вэ?

📖 Энэхүү гарын авлага танд юугаараа туслах вэ?

Энэхүү гарын авлагыг уншсанаар та:

✔ Судалгааны ажлын II бүлгийн зорилго, бүтэц, логикийг ойлгох

✔ Онолын хэсгийг юунаас эхэлж бичихээ тодорхой болгох

✔ Судалгааны сэдэвтэй холбоотой гол онол, ойлголт, хувьсагчдыг ялгаж сурах

✔ Найдвартай эх сурвалжийг сонгох, үнэлэх аргачлалтай болох

✔ Эрдэм шинжилгээний өгүүллийг илүү үр дүнтэй уншиж, тэмдэглэл хийх

✔ Судалгааны эх сурвалжуудыг харьцуулж, нэгтгэн дүгнэх

✔ Research gap буюу судлагдаагүй асуудлыг тодорхойлох

✔ Судалгааны таамаглалыг онолын үндэслэлтэйгээр боловсруулах

✔ Онолын хэсгээ илүү академик, системтэй, логик дараалалтай бичиж эхлэх боломжтой болно.

🌱 Энэхүү гарын авлагын тухай

• Энэхүү гарын авлага нь судалгааны ажлын II бүлэг буюу судлагдсан байдал, онолын хэсгийг бичихэд шаардлагатай суурь ойлголт, бичих зарчим, эх сурвалжийг үнэлэх аргачлал, судалгааны таамаглал боловсруулах логикийг товч бөгөөд ойлгомжтой байдлаар нэгтгэн хүргэхийг зорьсон.
• Энэхүү гарын авлагыг боловсруулахад хиймэл оюун ухаан (AI) ашиглаагүй болно.

👨‍🎓 Хэнд зориулсан бэ?

Энэхүү гарын авлага нь:

• Судалгааны ажлынхаа онолын хэсгийг хаанаас, хэрхэн эхэлж бичихээ тодорхой болгохыг хүссэн;
• Судлагдсан байдлыг илүү системтэйгээр боловсруулахыг хүссэн;
• Research gap буюу судлагдаагүй асуудлаа тодорхойлохыг хүссэн;
• Судалгааны эх сурвалжуудаа харьцуулж, нэгтгэн дүгнэж сурахыг хүссэн;
• Судалгааны таамаглалаа онолын үндэслэлтэй боловсруулахыг хүссэн

оюутан, судлаач болон судалгааны ажил хийж буй хүн бүрт зориулагдсан.

📌 Ашиглах зөвлөмж

• Судлаач, оюутан та энэхүү гарын авлагыг өөрийн судалгааны ажлыг илүү ойлгомжтой, системтэйгээр төлөвлөж, боловсруулахад туслах чиглүүлэх материал болгон ашиглах боломжтой.
• Энэхүү гарын авлагын агуулга, санаа, мэдээллийг судалгааны ажилдаа ашиглах тохиолдолд холбогдох анхдагч эх сурвалжуудыг академик стандартын дагуу иш татан ашиглахыг хүсье.
• Мөн энэхүү материалыг зөвхөн өөрийн хэрэгцээнд ашиглаж, зохиогчийн зөвшөөрөлгүйгээр бусдад хуулбарлан тараахгүй байхыг хүндэтгэлтэйгээр хүсье. Учир нь миний бие энэхүү гарын авлагын агуулгыг 2021 оноос хойш бага багаар судалж, эмхэтгэн, цэгцэлж, уншигчдад хүргэхээр боловсруулсан болно.

Таны ойлголт, хүндэтгэлд баярлалаа.

⏳ Материал ашиглах хугацаа

Энэхүү PDF гарын авлага нь танд Google Drive-аар 180 хоногийн хугацаанд ашиглах боломжтой байна. Өглөө хийсэн худалдан авалтын файлуудыг тухайн өдрийн 14:00 цагаас хойш илгээх болно. Хэрэв танд тодруулах зүйл байвал tethesismentor@gmail.com имэйл хаягаар эсвэл манай Facebook пэйжээр бидэнтэй холбогдоорой.

Эцэст нь...

Хэрэв энэхүү гарын авлага таны судалгааны ажлын II бүлгийг илүү ойлгомжтой, цэгцтэй, системтэй, академик үндэслэлтэй бичихэд тусалж чадвал энэхүү бүтээгдэхүүний зорилго биелсэн гэж үзэх болно.

Хүндэтгэсэн,

Dr.TE